Harry en Meghan terug in VK: vragen over quasi-koninklijk leven en staatsbeveiliging
Het zag er allemaal toch wel erg 'koninklijk' uit, ook al zijn Harry en Meghan officieel geen 'werkende royals' meer. Een juichende menigte ontving het koppel donderdag in Nottingham, waar de twee voor het eerst sinds hun terugkeer naar het Verenigd Koninkrijk samen in het openbaar verschenen.
Selfies met het publiek, bloemen en Meghan in bordeauxrood, die zei dat het "geweldig is om weer terug te zijn". Het was ook maar saai zonder haar, concludeert tabloid Daily Mail.
Het is inmiddels vier jaar na 'Megxit': het dramatische vertrek van Harry en Meghan uit het Britse koningshuis. Er volgde een Amerikaans celebrityleven, met Netflix-producties, podcasts en kookprogramma's, een veelbesproken interview met Oprah Winfrey en Harry's boek Spare, waarin hij zijn familie niet spaarde. Maar toch keerden ze in augustus terug naar het Engelse leven waarop ze de afgelopen jaren zo veel kritiek hadden.
Woordvoerders van het paleis benadrukken dat Harry en Meghan, ook nu ze terug zijn in het land, geen working royals zijn, dus geen activititeiten namens het koningshuis zullen doen. Ze zijn privépersonen, klinkt het. Prins Harry zal zich richten op zijn liefdadigheidswerk en Meghan op haar lifestyleproducten en acteercarrière.
Eigenlijk kan niemand echt verklaren waarom ze zo plotseling terugkeerden. Zelfs Harry's vader koning Charles zou pas een paar dagen van tevoren zijn ingelicht. Wil het stel bij nader inzien toch een half-in-, half-out-model, een soort quasi-koninklijk leven? Willen ze zich verzoenen met de koninklijke familie, of dichter bij Charles zijn, die nog steeds voor kanker wordt behandeld? Willen ze hun kinderen op een Britse school zetten, of lieten ze zich inspireren door hun vrienden Beyoncé en Jay-Z, die eveneens een huis kochten in de prachtige Engelse Cotswolds?
De vragen over hun beoogde levensstijl en 'niet-koninklijke' publieke optredens vallen samen met een ander prominent vraagstuk: hun beveiliging.
Die kwestie wordt momenteel opnieuw beoordeeld door de RAVEC (Royal and VIP Executive Committee), een commissie die onder het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken valt en beoordeelt wie recht heeft op beveiliging op kosten van de belastingbetaler. Het is een lastig dossier, met veel haken en ogen en een hoge attentiewaarde.
Toen Harry en Meghan nog werkende royals waren, werd hun beveiliging betaald door de staat. Na hun vertrek uit het koningshuis verviel die regeling. Harry pleit sindsdien, ook in de rechtszaal, voor beveiliging van zijn gezin wanneer ze op Britse bodem zijn.
Harry is en blijft immers de zoon van de koning, dat is nooit een keuze geweest. En, like them or not, Harry en Meghan zijn wereldberoemde en controversiële kijkcijferkanonnen die veel geld waard zijn mocht je ze willen kidnappen. Hun beveiliging zou de staat naar schatting ruim vijf miljoen pond kosten - met een dagelijkse operatie waarbij al hun routes op veiligheid moeten worden gecontroleerd. De risico's lopen uiteen van stalkers en gevaarlijke individuen tot zelfs de Taliban, nadat Harry in zijn boek Spare had onthuld dat hij in zijn militaire diensttijd in Afghanistan 25 Talibanstrijders had gedood.
De andere kant van het argument is dat staatsgefinancierde politiebescherming hoort bij mensen met een officiële functie en publieke verantwoordelijkheid en die hebben Harry en Meghan als niet-werkende royals momenteel niet. Het stel runt commerciële projecten waarmee ze hun eigen fortuin verdienen, dus waarom zou de belastingbetaler hun kostbare beveiliging moeten betalen? Daartegenover staat dat voormalige premiers na hun ambt wel recht hebben op staatsbeveiliging. Dat geldt ook voor bijvoorbeeld Liz Truss, die slechts 49 dagen premier was. Waarom zij wel en prins Harry, die zijn hele leven prins is, niet? Dat is toch een lastig vraagstuk.
Harry bood aan zijn eigen politiebeveiliging te betalen, maar dat werd afgewezen: met de redenering dat 'de politie niet te koop is'. Volgens experts vraagt hun situatie om politiebeveiliging in plaats van particuliere beveiliging, onder meer omdat agenten wapens mogen dragen.
Volgens een recente YouGov-peiling vindt een meerderheid van de Britten dat de staat niet voor de beveiliging van Harry en Meghan zou moeten betalen. Hun terugkeer naar het Verenigd Koninkrijk wordt met enige scepsis ontvangen: 46 procent kijkt er niet positief naar. Vooral oudere Britten zijn kritisch over het stel, terwijl Harry en Meghan onder jongeren relatief populairder zijn.