Canada juicht het idee toe om het eerste buitengewoon lid van de Europese Unie te worden. Dat zei premier Carney in het Europees Parlement. Hij zei erbij dat het niet de bedoeling is om een nieuw verbond op te richten om te rivaliseren met de bestaande machtsblokken in de wereld.
De plannen voor vergaande samenwerking zijn onder meer een reactie op de handelstarieven die de VS aan Canada en Europese landen heeft opgelegd. Ook heeft de Amerikaanse president Trump herhaaldelijk gezegd dat Canada de 51ste staat van Amerika moet worden. Carney noemde de VS overigens niet bij naam in zijn toespraak in Straatsburg.
Europese Commissie-voorzitter Von der Leyen kwam gisteren met het voorstel om Canada het eerste "associatielid" van de EU te maken. Trump heeft dat plan afgedaan als "lachwekkend" en heeft gedreigd met nieuwe maatregelen.
Minder kwetsbaar
"Canada en de EU zijn sterk, maar samen zijn ze nog sterker", zei Carney in Straatsburg. "We zijn niet van plan om anderen te domineren. Integendeel, we willen veerkrachtig zijn, zodat anderen onze vrije markt niet kunnen controleren, onze soevereiniteit aantasten, onze territoriale integriteit bedreigen of onze vrijheid, democratie of rechtsstaat ondermijnen."
Als voorbeelden van de samenwerking noemde Carney handel, defensie, cruciale grondstoffen, kunstmatige intelligentie, energie, de ruimte, onderzoek en financiële diensten. Daardoor moeten Canada en de EU minder kwetsbaar worden voor economische en geopolitieke druk.
EU-correspondent Kysia Hekster:
"Carney zet duidelijk een grootschalig tegenoffensief in tegen de Amerikaanse aanval op de onafhankelijkheid van landen, de internationale rechtsorde en de wereldhandel. Hij noemde Trump of Amerika niet één keer, maar sprak over 'stormen die onze samenleving op hun grondvesten doen schudden'.
Hij legt de nadruk op de lange verbondenheid tussen zijn land en Europa en vergelijkt die met de wortels van bomen in een bos die zo'n storm alleen samen kunnen weerstaan. De hele toespraak is een duidelijke oproep aan de EU: we moeten zo snel mogelijk op alle terreinen onze krachten bundelen om onze onafhankelijkheid en onze vrijheid te kunnen behouden.
Het is afwachten hoe Trump naar deze toespraak kijkt, hij dreigde vannacht al met het stopzetten van alle handel met de EU."
Carney kon rekenen op een warm welkom in het Europees Parlement. Veel Europarlementariërs wilden hem de hand schudden en sommige maakten een selfie met hem. Na zijn toespraak kreeg hij een staande ovatie.
Het buitengewoon lidmaatschap betekent dat Canada geen volwaardig lid wordt van de EU, maar er wel zeer nauw bij wordt betrokken. Er moet nog worden uitgewerkt hoe dat vorm krijgt.
Eind volgende maand ontvangt Carney een aantal EU-leiders in Montreal, waar verder gesproken zal worden over de invulling van de nieuwe relatievorm.