In vijftig dagen van Zuid-Korea naar Europa en weer terug met een gigantisch containerschip. Dat was lang onmogelijk, maar is nu gelukt.
De 212 meter lange en 33 meter brede Panstar Acro vertrok op 22 augustus uit Busan, een havenstad in Zuid-Korea. Nu, vijftig dagen later, is het schip terug nadat het verschillende Europese havens heeft aangedaan, waaronder Rotterdam op 11 september.
Dat is gelukt door een route te kiezen die tot een paar jaar geleden zonder ijsbreker onmogelijk was voor dit soort containerschepen. De Panstar Acro voer als eerste Zuid-Koreaanse containerschip heen en terug via de zogenoemde Noordelijke Zeeroute. Dus langs Noord-Rusland helemaal om Rusland heen.
Eerder nog onmogelijk
De afstand is ongeveer half zo lang als de route door het Suezkanaal. Die gebruikelijke route is de afgelopen jaren gevaarlijker geworden door piraterij voor de kust van Somalië en recent de aanvallen van Houthi-rebellen voor de kust van Jemen.
De noordelijke route ontstaat nu door de gevolgen van klimaatverandering. Tot een paar jaar geleden was het voor grote schepen onmogelijk om zo noordelijk te varen. De zee was gevaarlijk door ijsbrokken en grote delen waren alleen begaanbaar achter een dure ijsbreker die zich uiterst traag door het ijs ploegde.
Maar de Panstar Acro legde de route af zonder hulp van ijsbrekers en de gemiddelde snelheid was vrijwel gelijk aan die van de route via het Suezkanaal.
Reguliere verbinding prioriteit
Naast het Zuid-Koreaanse schip legden in 2026 nog drie schepen de directe route af tussen Azië en Europa, alle drie uit China. Vorig jaar was dat er één, blijkt uit cijfers van het CHNL, het onderzoeks- en kenniscentrum in Noorwegen dat zich richt op transport, logistiek en economische ontwikkelingen in het Hoge Noorden.
De noordelijke route is door de Zuid-Koreaanse president bestempeld als een prioriteit. Het land heeft de hoop om reguliere verbindingen in te stellen vanaf 2030. De tocht wordt daarom in Zuid-Korea als een enorm succes gevierd.
Vooralsnog is de route alleen begaanbaar in een paar maanden aan het einde van de zomer, als er weinig ijs ligt.
Maar er zijn grote zorgen over de impact op het milieu. Critici wijzen erop dat de schepen die langs de ijsgebieden varen roet uitstoten. Als die zwarte deeltjes neerslaan op poolijs en -sneeuw zal dat nog sneller smelten dan nu al het geval is. Ook vrezen biologen de gevolgen voor het onderwaterleven omdat schepen veel herrie maken en dat mogelijk gevolgen heeft voor vissen en zeezoogdieren.
Ook zijn er geopolitiek gevolgen. Het is geen geheim dat president Poetin met grote interesse kijkt naar de nieuwe routes, die deels door Russische wateren leiden.
De nieuwe scheepvaart draagt er mogelijk aan bij dat Rusland op meerdere manieren minder geïsoleerd wordt. Zeker in het Westen is dat iets waar niet iedereen tevreden mee is.
Commercieel interessant
Tot slot is de vraag wanneer de route ook commercieel interessant wordt. De Panstar Acro had veel minder containers aan boord dan waarop vooraf was gerekend. Dat kan erop wijzen dat verladers nog terughoudend zijn. Hogere verzekeringskosten spelen daarbij een rol, onder meer door onzekerheid over de betrouwbaarheid van de route.
Juist die betrouwbaarheid is voor veel bedrijven cruciaal. Dat het schip deze keer zonder problemen door de Noordelijke IJszee kwam, betekent niet dat het ieder jaar lukt.
De proefvaart laat zien dat de Noordelijke Zeeroute technisch mogelijk is, maar of zij ook een volwaardig alternatief wordt voor de route door het Suezkanaal moet nog blijken.