Marokko vandaag naar de stembus, maar jongeren blijven thuis: 'Gen Z compleet genegeerd'
De straten van Marokkaanse steden en dorpen zijn bezaaid met folders van kandidaten van politieke partijen. Een duidelijk teken dat het weer tijd is voor de Marokkanen om 395 nieuwe leden voor het Huis van Afgevaardigden te kiezen.
De bevolking lijkt alleen niet echt warm te lopen voor de verkiezingen van vandaag. Vooral jongeren zijn niet van plan om te gaan stemmen. Volgens cijfers van de Marokkaanse overheid bestaat slechts 4 procent van de 15,8 miljoen geregistreerde kiezers uit mensen met een leeftijd tussen de 18 en 24 jaar.
Roerig jaar
Het gebrek aan vertrouwen in de politiek onder jonge Marokkanen is vooral aangejaagd door de gebeurtenissen van het afgelopen jaar. Precies een jaar geleden gingen jongeren van de beweging Gen Z 212 massaal de straat op. Hun eisen voor betere gezondheidszorg, onderwijs en bestrijding van corruptie werden beantwoord met een hardhandig optreden van de politie.
De onvrede over de leefomstandigheden in Marokko kwam eind juli nogmaals aan de oppervlakte. Tienduizenden migranten, voor het merendeel Marokkanen, staken de grens over bij de Spaanse exclave Ceuta in de hoop op een beter leven in Europa.
Ongeloof en desinteresse
In Casablanca reageren jonge Marokkanen met ongeloof of volledige desinteresse op de vraag of ze gaan stemmen. Zo ook de 25-jarige Amina: "Er is geen enkele reden voor mij om te gaan stemmen. Er is niemand aan wie ik mijn stem zou willen geven. Alle politici werken voor hun eigen belangen."
Haar gebrek aan vertrouwen in de Marokkaanse democratie komt vooral door de manier waarop de overheid heeft gereageerd op de protesten in 2025. "Toen wij met Gen Z 212 de straat op gingen, werden we compleet genegeerd. Maar dat is blijkbaar gewoon hoe het hier is", zegt Amina.
De 27-jarige Mohcine is ook niet van plan om zijn stem uit te brengen: "Als ik stem op iemand die dat werk niet aankan, dan gaat het land alleen maar achteruit. De meerderheid van de kandidaten stelt niks voor."
Hoop in Midelt
Een voorbeeld van een jonge Marokkaan die de hoop op de Marokkaanse democratie nog niet heeft opgegeven is Oussama Barik. De 27-jarige politicus heeft zich verkiesbaar gesteld voor de partij Parti de l'Unité et de la Démocratie in zijn provincie Midelt. Ook probeert hij om zijn generatiegenoten over te halen om vooral wel te gaan stemmen.
"Ik heb me kandidaat gesteld omdat we hier in Midelt tijdens de verkiezingen altijd dezelfde figuren voorbij zien komen. We proberen iets nieuws te brengen, een nieuwe beweging met thema's die ook aansluiten bij jonge Marokkanen. We willen ook een einde maken aan de corrupte manier van doen en denken in de politiek," legt Barik uit.
De provincie Midelt ligt in het Midden-Atlasgebergte en is een van de achtergestelde gebieden van Marokko. Veel kansen op een betere toekomst zijn er niet en voorzieningen als ziekenhuizen en scholen zijn ondermaats.
Barik wil er in het parlement voor zorgen dat zowel de mensen in Midelt als alle andere Marokkanen ook de vruchten kunnen plukken van de economische vooruitgang die het land heeft doorgemaakt.
Tijdens zijn campagne wordt hij bijgestaan door een team van vrienden en familie. Zij hebben er het volste vertrouwen in dat Barik een parlementszetel gaat halen en ook echt verandering kan brengen waar gewone mensen zoals zij iets aan hebben.
Naast de hoop en de totale apathie zijn er ook politieke partijen en organisaties die proberen om de Marokkaanse democratie op een andere manier te veranderen. Zo is er De Partij van de Democratische Arbeidersweg, een partij die in 1995 is opgericht en die Marokkanen oproept om de verkiezingen te boycotten.
"Dit systeem dient alleen de heersende politieke elite en is ondemocratisch. Het parlement vertegenwoordigt niet alle Marokkanen, zoals dat wel de bedoeling is. Wij zijn dan wel een politieke partij, maar in dit systeem heeft het voor ons geen enkele zin om mee te doen aan de verkiezingen", vertelt partijwoordvoerder Tahar Douraidi.
Leden van zijn partij gingen in de campagneperiode in meerdere steden de straat op, om Marokkanen op te roepen om de parlementsverkiezingen te boycotten. Bij elke poging volgde vroeg of laat het ingrijpen van de politie.
WK voetbal
Voor Barik maakt het niet veel uit wie er vandaag als winnaar uit de bus komt, hij weet al zeker wat zijn belangrijkste taak gaat zijn, mocht hij een zetel in het parlement krijgen. "De volgende regering wordt de regering van het wereldkampioenschap voetbal. Daar gaan flinke budgetten voor worden uitgetrokken. Ik wil ervoor zorgen dat dit geld niet alleen maar terechtkomt bij de mensen die alleen maar denken aan hun eigen belangen."
Verkiezingen in Marokko
Marokkanen brengen vandaag twee stemmen uit: één op een lokale kandidatenlijst en één op een regionale lijst. Van de 395 zetels in het parlement worden er 305 verdeeld via de lokale kiesdistricten. De overige 90 zetels worden via regionale lijsten verdeeld en zijn dit jaar uitsluitend voor vrouwen gereserveerd. Daarmee moet de vertegenwoordiging van vrouwen in het parlement worden vergroot.
Marokko is een constitutionele monarchie waarin koning Mohammed VI veel macht heeft. Na de verkiezingen benoemt hij de regeringsleider uit de partij die de meeste zetels heeft behaald. De koning speelt daarnaast een belangrijke rol op terreinen als buitenlandse zaken en binnenlandse veiligheid. In aanloop naar de verkiezingen zijn opiniepeilingen over de verkiezingen wettelijk verboden. Daardoor zijn er geen betrouwbare recente peilingen die laten zien welke partij er aan kop gaat.