Ierland heeft als halfjaarlijkse EU-voorzitter het voorstel gedaan om te snijden in de EU-begroting voor de komende jaren. Ierland stelt voor om er 140 miljard vanaf te halen. Over de komende zevenjarenbegroting is veel discussie. Nederland en vijf andere landen vinden dat de Europese Commissie een te groot budget wil.
De Europese Commissie had een meerjarenbegroting voorgesteld van 1,76 biljoen euro (1760 miljard). In een brief aan EU-voorzitter Ierland drongen de premiers van Nederland, Duitsland, Zweden, Denemarken, Oostenrijk en Finland erop aan de begroting met honderden miljarden euro's te verlagen.
De landen, die zichzelf graag de zuinige zes noemen, vinden dat er minder geld naar boeren en armere regio's in de EU moet. Traditioneel krijgen die ongeveer twee derde van het budget. De landen pleiten juist voor meer investeringen in veiligheid, defensie, economische concurrentie, innovatie en de strijd tegen illegale migratie.
In het Ierse voorstel gaat er 3 procent af van het door de Commissie voorgestelde budget voor onder meer landbouw, visserij en armere regio's. Onder het kopje veiligheid, concurrentievermogen en welvaart gaat er in het Ierse plan juist 13 procent af van het door de Commissie voorgestelde budget. Dat gaat dus tegen de wens van onder meer Nederland in om er juist meer geld voor uit te trekken.
Inflatie
De huidige begroting, die tot en met 2027 loopt, is 1,2 biljoen euro. Met het Ierse voorstel gaat het EU-budget alsnog met miljarden omhoog naar 1,62 biljoen. Dat is een stijging van 30 procent, maar wel 8 procent minder dan het voorstel van de Europese Commissie.
Die stijging van 30 procent betekent niet dat de Europese Commissie er ook veel meer mee kan doen, omdat door inflatie het geld minder waard wordt. Ook moeten de Europese coronaschulden van 750 miljard euro uiterlijk 2050 zijn afgelost. Door gestegen rente is de terugbetaling duurder geworden.
Het nieuwe voorstel van de Ieren is onderdeel van de onderhandelingen die al maanden aan de gang zijn en wordt komende week besproken. Op donderdag en vrijdag komen de Europese leiders bij elkaar voor een EU-top.
Nederland tegen nieuw voorstel
Het kabinet heeft al laten weten dat ook het nieuwe voorstel onvoldoende is. Minister Heinen van Financiën zegt in een schriftelijke reactie: "Ook met dit voorstel kan Nederland niet instemmen. Nederland wil met andere landen een veel grotere reductie van de begroting zien. We sturen het voorstel dus per ommegaande retour."
Veel andere EU-landen, waaronder Spanje en Italië, willen juist vasthouden aan de steun voor landbouw en armere regio's en dat er meer geld naartoe gaat. Uiteindelijk moeten alle 27 lidstaten met de begroting instemmen.