In Noord-Ierland hebben zo'n 2000 tegenbetogers de route van de omstreden Oranjemars geblokkeerd. De protestantse optocht had voor het eerst in 28 jaar toestemming gekregen om door een katholieke wijk in de Noord-Ierse stad Portadown te trekken.
De optocht liep in de jaren 90 vaak uit op geweld en was daarom sinds 1998 verboden. Vrijdag gaf de Noord-Ierse Parades Commission toch toestemming aan de protestantse Oranje-orde om door de Garvaghy Road te marcheren, onder strikte voorwaarden. Zo moest de optocht 's ochtends worden gehouden, mochten er maar 35 mensen meedoen en mochten er geen muziekkorpsen of andere aanhangers meelopen.
Desalniettemin vreesde men voor confrontaties. Garvaghy Road is een katholieke enclave in de grotendeels protestantse stad Portadown.
Route geblokkeerd
Een groep van meer dan dertig mensen van de Oranje-orde zou vanmorgen om 09.00 uur Nederlandse tijd de mars beginnen, maar de optocht is nog niet van start gegaan. In de loop van de nacht verzamelden zich namelijk al enkele honderden tegendemonstranten op de route van de mars. Op beelden is te zien hoe honderden mensen op de weg staan om gearmd de doorgang te belemmeren.
De minister voor Noord-Ierland, Chris Bryant, is onderweg naar Noord-Ierland. Hij noemt het protest "onwettig" is en roept mensen op om naar de politie te luisteren.
The Troubles
De oorzaak van de spanningen ligt het dertig jaar durende conflict tussen de katholieken en protestanten in Noord-Ierland, ook wel 'The Troubles' genoemd. Daarbij stonden de katholieke republikeinen, die pleiten voor een herenigd Ierland, tegenover de protestantse, pro-Briste unionisten. Ruim 3500 mensen kwamen om het leven en meer dan 40.000 mensen raakten gewond. Talloze moorden zijn nog steeds onopgelost. Ondanks het vredesakkoord van 1998 bestaan er nog altijd spanningen tussen de twee kampen.
Onder de tegendemonstranten bevinden zich ook politici: de Noord-Ierse Michelle O'Neill van de Iers-nationalistische partij Sinn Féin en partijleider Mary Lou McDonald spraken zich vanochtend fel uit tegen de mars.
"Waarom vond de Parades Commission het vandaag na een verbod van 28 jaar weer een goed idee om deze ellende terug in deze gemeenschap te brengen?", zei O'Neill tegen verslaggevers. Ze voegde daaraan toe dat het "vraagtekens zet bij de werking van het hele vredesproces".
Vicepremier Emma Little-Pengelly van de Democratic Unionist Party (DUP) zei dat er "geen sprake is van geweld of dreiging vanuit de Oranje-orde" en pleitte ervoor dat de mars doorgaat.
De Britse premier Burham zegt dat hij vanochtend heeft gesproken met Chris Bryant, de minister voor Noord-Ierland. "Ik weet dat de situatie gespannen is en we roepen alle partijen op tot kalmte", zei Burnham in een televisieprogramma. "Er is in Noord-Ierland veel vooruitgang geboekt en we willen niet dat de situatie weer verslechtert."
De Oranjemarsen van de pro-Britse unionisten zijn vernoemd naar de Nederlandse stadhouder Willem III. Hij werd eind 17de eeuw koning van Engeland door te trouwen met de protestantse dochter van de katholieke koning Jacobus II en zijn schoonvader daarna af te zetten.