Pijnlijk verlies CDU in Duitse deelstaat: voor het eerst kiesdrempel niet gehaald
De CDU van bondskanselier Merz heeft bij de deelstaatverkiezingen in Mecklenburg-Voor-Pommeren de kiesdrempel niet gehaald. Het is de eerste keer in de geschiedenis dat de partij bij een deelstaatverkiezing niet boven de drempel van 5 procent komt en dus geen zetel heeft in een deelstaatparlement.
De grootste partij in Mecklenburg-Voor-Pommeren is Alternative für Deutschland (AfD) geworden, blijkt uit de officiële voorlopige cijfers. De partij kreeg 38,2 procent van de stemmen. Dat is een ruimschootse verdubbeling ten opzichte van vijf jaar geleden. Toen haalde de partij nog 16,7 procent van de stemmen.
De radicaal-rechtse partij blijft de sociaaldemocraten (35,5 procent) net voor. Ook Die Linke (6,5 procent) en de Groenen (5,7 procent) behaalden zetels in het deelstaatparlement. Met 4,9 procent lijdt het CDU een historische nederlaag.
In de Duitse deelstaat Berlijn is de socialistische partij Die Linke met 25,3 procent van de stemmen voor het eerst het grootst geworden, afgaand op de exitpolls. De partij leek daar in een nek-aan-nekrace verwikkeld met de CDU (19,1 procent), de partij van Merz die nu nog de burgemeester van Berlijn levert.
Correspondent Duitsland Chiem Balduk:
"Deze resultaten zijn een zeer bittere pil voor Merz. Door de discussie over zijn positie van de afgelopen dagen was een stem op de CDU nadrukkelijk ook een stem vóór Merz. Dat heeft de partij uiteindelijk juist stemmen gekost. Zelfs onder de eigen aanhangers is de onvrede over de bondskanselier groot.
De winst van de AfD in Mecklenburg-Voor-Pommeren en Die Linke in Berlijn laat zien dat de traditionele volkspartijen hun machtsbasis verliezen. Tot voor kort leverden de CDU/CSU en SPD standaard iedere deelstaatpremier, maar die tijd is voorbij. Dat heeft ook invloed op de regeerbaarheid in landelijke politiek, omdat de deelstaten via de Bondsraad over wetgeving meebeslissen."
Ondanks de winst van AfD in Mecklenburg-Voor-Pommeren, gaat de partij waarschijnlijk niet de deelstaat besturen. Zowel in Berlijn als in Mecklenburg-Voor-Pommeren is er een meerderheid voor de SPD, Die Linke en de Groenen.
Op één partij na hadden alle andere politieke partijen al aangekondigd niet met AfD te willen samenwerken. Een uitzondering was de populistische en Ruslandgezinde partij BSW. Maar net als de CDU haalt die partij de kiesdrempel niet in Mecklenburg-Voor-Pommeren,
Verzwakte positie
De positie van Merz is door de twee resultaten verder verzwakt. Er heerst in het land veel onvrede over de economie en de hoge prijzen. Maar in een toespraak na de eerste exitpolls gaf Merz desondanks te kennen aan te willen blijven. Wel noemde hij de resultaten "ein Desaster" (een ramp) voor zijn partij. Hij stelde dat Duitsland voor enorme uitdagingen staat en dat hij die op zich wil nemen. "Ik neem deze verantwoordelijkheid op me, want ik wil ons land vooruit helpen."
Twee weken geleden leed CDU ook al een gevoelige nederlaag. Toen werd Alternative für Deutschland de grootste in Saksen-Anhalt.
Correspondent Duitsland Chiem Balduk:
"Merz wil niet wijken, dat werd gisteravond wel duidelijk uit zijn toespraak. Nu is het de vraag of de partij hem dat ook gunt. Merz wacht daarom nog een pittige week, waarbij hij het vertrouwen van zowel de partijtop als de fractie in de Bondsdag moet herwinnen. De neerwaartse trend van de CDU brengt ook hun toekomst in gevaar en dat leidt ongetwijfeld tot onrust.
CDU lijkt geen antwoord te hebben op de opkomst van de AfD. Het volledig blokkeren van samenwerking werkte niet, maar het overnemen van partijstandpunten ook niet. In ieder geval lijkt de persoon van Merz niet het antwoord te zijn. Verkiezing na verkiezing lopen uit op een nederlaag en verdere groei van de AfD. Mede daarom zal deze uitslag de druk op hem verhogen om plaats te maken voor een meer populaire bondskanselier."