Paus Leo XIV heeft bij zijn bezoek aan Argentinië stevige kritiek geuit op president Milei. De boodschap was duidelijk: het economische beleid van Milei dient niet iedereen, en dat kan anders.
"De economie moet ten dienste staan van de mensen, in plaats van dat de mensen ten dienste staan van de economie," zei de paus zondag in de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires. "Ik denk aan gezinnen die een onzekere toekomst tegemoet gaan, aan werklozen, aan ouderen die zich jarenlang voor de samenleving hebben ingezet, en aan allen die, ondanks hard werken, moeite hebben om rond te komen."
Onder Milei zijn radicale kettingzaagbeleid zijn de Argentijnen een reeks forse hervormingen beloofd, om onder meer de inflatie in het land terug te dringen. Hij voerde ook strenge wetgeving tegen immigratie in, wil hij bedrijven zoveel mogelijk vrijhouden van belastingen en regelgeving en de sociale voorzieningen in het land zijn flink ingeperkt. De paus vroeg extra aandacht voor mensen die te maken hebben met ziekte, afhankelijkheid of een handicap.
'Zorgvuldig woordgebruik'
De paus uitte ook zijn zorgen over het beschermen van de democratie in het Latijns-Amerikaanse land. Die kan worden versterkt door "het zorgvuldig gebruik van woorden" en "de bereidheid om te luisteren", vindt de paus.
De radicaal-rechtse president Milei staat niet bekend om zijn fluwelen tong. Zo noemde hij de voorganger van Leo, de Argentijnse paus Franciscus, een imbeciel. Ook noemde hij hem toen de vertegenwoordiger van al het kwaad op aarde.
In zijn toespraken schuwt hij opruiende of beledigende uitspraken niet. Eerder noemde hij de Spaanse premier Sánchez een "schurk" en oud-president Petro van Colombia een "communistische moordenaar". Ook in eigen land zet hij politieke tegenstanders, journalisten en economen regelmatig weg als "verraders" en "menselijk uitschot".
Leo benadrukte het belang van leiderschap. "Degenen aan wie een openbaar ambt is toevertrouwd, hebben een bijzonder veeleisende taak," sprak hij. "Wie gezag heeft, moet verstandig handelen, de grenzen kennen van de macht die hij of zij krijgt, en beslissingen nemen die goed zijn voor de hele samenleving."
Kritiek op AI-plannen
Daarnaast gaf de paus stevig tegengas aan de president over zijn AI-plannen. Milei is fel tegenstander van het reguleren van kunstmatige intelligentie. Hij wil van Argentinië een AI-hub maken en onderhoudt nauwe banden met Elon Musk en de omstreden techmiljardair Peter Thiel.
"De geneeskunde, het onderwijs, de productie en het onderzoek beschikken nu over hulpmiddelen die het menselijk leven diepgaand kunnen veranderen," zei Leo in Buenos Aires. "Technologische ontwikkeling vraagt om een ethisch besef dat opgewassen is tegen al deze uitdagingen".
De kritiek is niet nieuw, in mei schreef Leo in zijn eerste encycliek over de impact van kunstmatige intelligentie op de mensheid.
Milei heeft ook grote ambities met de zuidelijke regio Patagonië. Hij ziet het gebied als een thuishaven voor grootschalige datacenters, meldt de Financial Times. Dat leidt bij critici tot grote zorgen over onder meer waterschaarste in het gebied, een thema dat de paus ook aanstipte in zijn toespraak.
"Argentinië is door God gezegend met een buitengewone natuurlijke rijkdom", zei Leo. Hij riep op om de natuur te beschermen en deze te helpen groeien. Onder de regering-Milei werd dit jaar onder meer een wet aangenomen die mijnbouw in kwetsbare gebieden met gletsjers en permafrost toestaat.
Een fel tegenwoord van president Milei op de uitspraken van Leo XIV is nog uitgebleven. In zijn welkomsttoespraak, vlak voor die van Leo, sloeg hij een zeldzaam verzoenende toon aan. Milei benadrukte daarin dat het bezoek van de paus "tijdelijke meningsverschillen" moet overstijgen.
De 71-jarige paus vertrok vrijdag voor een elfdaags bezoek aan Latijns-Amerika, waar hij Uruguay, Argentinië en Peru bezoekt. Het bezoek aan Argentinië is het eerste pauselijke bezoek aan het land in bijna veertig jaar. Tot woensdag blijft hij nog in dat land, daarna trekt hij door naar zijn tweede thuisland Peru.