Oekraïne dringt weer aan op nieuwe wapens uit het Westen. De Zelensky-regering heeft morgen extra overleg ingelast met de UDCG, een club van landen die Oekraïne militair steunen. Ook de Nederlandse minister van Defensie Yeşilgöz belt in.
De nood in Oekraïne groeit nu de Russische luchtaanvallen steeds heviger worden. Dat komt enerzijds door het tekort aan luchtafweergeschut (luchtverdediging) in Oekraïne. Daarnaast spelen ook Russische technologische innovaties een rol.
Het Kremlin is er namelijk in geslaagd de van oorsprong Iraanse Shahed-drones zo door te ontwikkelen dat ze veel moeilijker te onderscheppen zijn en meer schade aanrichten. Afgelopen weekend nog werd het hoofdkantoor van de Oekraïense veiligheidsdienst geraakt, met zeker zeven gewonden tot gevolg.
Reden voor de Oekraïense defensieminister Jevheni Chmara om de UDCG weer bijeen te roepen. Zijn regering dringt al maanden aan op extra luchtafweergeschut, maar nu vraagt hij ook expliciet om financiële steun. Het defensiebudget bestemd voor de tweede helft van dit jaar is namelijk nu al op.
Nieuwe drones vliegen hoger en sneller
De eerste maanden van dit jaar leek Oekraïne meer en meer de overhand te krijgen op het strijdtoneel. Maar dat beeld kantelt. Rusland speelt met geüpdatete Shahed-drones in op het luchtverdedigingsprobleem van Oekraïne.
Die drones worden al vanaf het begin van de oorlog gebruikt. De eerste versies hadden een propellermotor, maar de nieuwere exemplaren - ook wel Geran 4 en Geran 5 genoemd - doen het met een straalmotor. Daardoor kunnen ze veel sneller en hoger vliegen en zijn ze moeilijker te onderscheppen.
De oude Shahed-drones hebben een maximumsnelheid van 200 kilometer per uur. Het Oekraïense leger had daar een oplossing op gevonden: onderscheppingsdrones die 350 kilometer per uur kunnen. "Die konden de Shaheds inhalen en neerschieten", zegt defensie-expert Patrick Bolder van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.
Maar de nieuwe Geran-drones kunnen snelheden tot wel 600 kilometer per uur bereiken. "Dus de onderscheppingsdrones kunnen die niet bijhouden."
Drones in golven
Daar komt nog bij dat de explosieve lading van de drones is gegroeid van 50 naar 90 kilogram. Oftewel: de bommen zijn groter.
Dat beaamt ook de Oekraïense drone-expert Anatoly Chraptsjinski. Hij vertelt hoe Rusland steeds vaker drones "in golven" afvuurt: hele reeksen luchtaanvallen met tussenpozen van een minuut of twintig. Poetins leger probeert zo het Oekraïense defensiepersoneel uit te putten.
De nieuwe Geran-drones worden gemaakt in fabrieken zoals die in de stad Jelaboega, duizend kilometer ten oosten van Moskou. Nieuwsuur maakte vorig jaar deze video over die fabriek:
De nieuwe Russische drones zijn relatief goedkoop om te maken. Ze neerhalen is juist heel duur, vertelt Chraptsjinski. Daarom is het volgens hem logisch dat er naast nieuwe wapens ook extra geld vanuit het Westen komt.
Met de herfst en winter in aantocht is de behoefte aan nieuwe luchtverdedigingswapens groot. "Sneeuw, mist en regen zullen het zicht flink verminderen. Dus hebben we andere systemen nodig." Chraptsjinski hoopt vooral op betere radarsystemen en warmtecamera's.
Oekraïne-verslaggever Gert-Jan Dennekamp vanuit Kyiv:
"Zelensky vraagt al langer om westerse hulp bij de luchtverdediging. Maar tot nu toe ging het vooral over Patriot-raketten. Die heeft Oekraïne nodig om de geavanceerde ballistische raketten van Rusland uit de lucht te schieten. Maar nu zijn er tekorten op heel veel terreinen. Er zijn ook te weinig raketten die de F-16's nodig hebben om drones te onderscheppen. Oekraïne heeft systemen uit Frankrijk gekregen, maar dat is vooralsnog niet genoeg."