Generaties lang was de zee het domein van mannen. Maar langs de kust van West-Afrika zijn steeds meer vrouwen die traditie aan het doorbreken.
Door een constante swell, de deining op de oceaan die het hele jaar door zorgt voor golven, verschijnen tussen de kleurrijke, houten vissersboten steeds meer surfplanken. En het populairder worden van surfen biedt nieuwe kansen, waardoor ook meisjes op de golven kunnen groeien. Déguène Thioune groeide er zelfs uit tot tweemaal Senegalees kampioen en kampioen van Afrika. Met haar succes wil ze jonge meisjes inspireren en gaat ze de strijd aan tegen de tradtionele verwachtingspatronen voor vrouwen.
Traditionele verwachtingen
In Senegal krijgen meisjes te maken met verschillende obstakels. Verreweg de meeste meisjes gaan naar de basisschool en ronden die vaker af dan jongens. Desondanks sluit uiteindelijk minder dan 20 procent van de meisjes het voortgezet onderwijs met een diploma af. Een vroeg huwelijk, zwangerschap of zorgen over veiligheid staan hun schoolloopbaan in de weg.
Als meisjes ouder worden, krijgen ze vaker te maken met traditionele verwachtingen over hoe een vrouw zich hoort te gedragen. Zo wilde Thioune stoppen met school om haar familie te helpen. "Zeker als je opgroeit in een groot gezin, wordt al snel gezegd dat je mee moet helpen in het huishouden. Dan krijg je minder de kans om buiten te komen."
Déguène Thioune is een voorbeeld voor veel meisjes:
Sporten is niet voor alle meisjes vanzelfsprekend en wordt soms gezien als iets voor jongens. Meisjes die willen surfen, moeten dan ook vindingrijk zijn.
Eerst hield Thioune haar surfavonturen nog voor zichzelf en koos ze er weleens voor om zich te verstoppen zodat ze alsnog kon gaan surfen. Ze wist dat haar familie de sport te gevaarlijk vond voor een meisje. Maar haar talent kon ze niet langer voor de wereld verborgen houden.
Inmiddels is ze de trots van haar familie door prijzen te winnen én door zich in te zetten om surfen voor vrouwen meer op de kaart te zetten. "Mijn hoop is dat het vrouwensurfen in Senegal verder groeit. Helaas zijn het in de sportwereld nog altijd vooral jongens die de kansen krijgen."
Om meisjes meer perspectief te bieden richt ze zich met 'Surfkids Shredding' op de volgende generatie. Langs de Senegalese kust bezoekt ze plekken om meisjes te leren surfen. In de visserswijk Yoff in de hoofdstad Dakar wordt iedere golf met gejuich ontvangen. Het ondiepe gedeelte van de Atlantische Oceaan is in het weekend een golfslagbad voor gezinnen. Net naast de drukte legt Thioune op het zand aan haar elf pupillen uit hoe ze op een surfplank moeten staan en voor welke gevaren ze moeten waken.
Vallen en opstaan
De meisjes kijken enorm tegen haar op en zien in haar een voorbeeld. "Als ik groot ben, wil ik net als zij worden en misschien zelfs nog wel beter", zegt de 10-jarige Ndeye met een brede grijns. Met een vastberaden blik lopen de meisjes door de branding richting zee.
Het duurt dan ook niet lang voordat ze op de surfplank hun eerste golven pakken, met de armen vooruit, precies zoals ze is geleerd.
Zodra ze vallen, verschijnt er een glimlach en haasten ze zich met hun felgekleurde plank terug de zee in voor een volgende poging. In die houding herkent Thioune zichzelf: "Surfen heeft mij zelfvertrouwen gegeven. Het heeft mij geleerd om door te zetten, niet alleen op de golven, ook op school en in andere situaties."
En het surfen heeft haar meer gebracht. Het zorgde ervoor dat ze naar school bleef gaan, ze kan geld verdienen door les te geven en door deelname aan nationale- en internationale wedstrijden geeft het haar de kans om te reizen.
Thioune, die zich op het water meer thuis voelt dan aan wal, hoopt dat meer meisjes de vrijheid van de zee opzoeken en zich vrij voelen om zelf te bepalen hoe ze willen leven. Een boodschap die na een vermoeiende, maar succesvolle kennismaking met het surfen bij de Ndeye is aangekomen: "Deze sport is niet alleen voor mannen. Het is ook voor vrouwen. Surfen kan vrouwen kansen geven om succesvol te worden."