Oekraïne heeft passagiersbussen gekregen van luchthaven Schiphol. Het gaat om 29 elektrische bussen die tot nu toe werden gebruikt om gelande passagiers van het vliegtuig naar de gate te brengen.
De voertuigen worden naar Oekraïne gebracht om daar kinderen van en naar school te brengen en voor stadsvervoer. Gisteren werden de bussen overgedragen aan de ambassade van Oekraïne.
Schiphol-topman Pieter van Oord kwam op het idee de bussen aan Oekraïne te geven toen hij zag dat het Nationaal Park De Hoge Veluwe vijf terreinwagens had gedoneerd aan dat land. "Ik dacht: wat een prachtig initiatief. Toen ik vervolgens een ronde over het vliegveld reed en een lange rij zag met tientallen bussen die we inmiddels hadden vervangen, vroeg ik me af wat wij daarmee doen."
De bussen bleken te koop te staan, waarop de Schiphol-topman besloot te onderzoeken of er in Oekraïne behoefte aan was. Uit navraag bij het ministerie van Buitenlandse Zaken en de Oekraïense ambassade bleek dat de bussen daar zeer welkom zijn, waarop besloten werd ze samen met vier laadstations aan Oekraïne te schenken.
De Oekraïense ambassade heeft bepaald waar de bussen het best van pas komen. Ambassadeur Andriy Kostin is dankbaar voor de solidaire actie, en zegt dat de bussen de mensen in Oekraïne gaan helpen in hun dagelijks leven.
Hard nodig
De voertuigen zijn door de Nederlandse Stichting Protect Ukraine gevuld met generatoren en PowerStations, grote oplaadstations. Protect Ukraine, dat goede contacten heeft in Oekraïne, gaat sinds de Russische invasie regelmatig met konvooien naar het land om er goederen zoals traumapacks, medische hulpmiddelen en pick-uptrucks af te leveren.
Oprichter Jaap Scholten zegt dat de goederen in de bus hard nodig zijn en door zowel burgers als militairen aan het front worden gebruikt voor elektriciteit. Maar ook de bussen zelf zijn noodzakelijk, zegt hij. "Door ze in Oekraïne in te zetten, wordt de praktische drempel weggenomen, het vervoer van huis naar school of kantoor en terug."
Dat beaamt Khristina Matvienko. Zij is lerares in Kyiv en organiseert kampen voor moeders en vrouwen van soldaten aan het front. Ze vertelt dat veel scholen zijn vernietigd door Russische aanvallen, en dat de scholen die open zijn verplicht een schuilkelder moeten hebben. Omdat niet alle scholen dat hebben en kinderen daar soms ver vandaan wonen, zijn de bussen "essentieel voor onderwijs".
Na een Russische aanval bepaalt de overheid in Oekraïne of het voor een school veilig is om open te gaan, legt ze uit. Wanneer dat niet kan, moeten kinderen uitwijken naar een andere school, maar daar moeten ze wel kunnen komen. Bussen helpen daar enorm bij.
Veel van de kinderen aan wie zij lesgeeft, weten niet beter dan dat het oorlog is, zegt Matvienko. "Aan het geluid van een raket herkennen ze om wat voor projectiel het gaat en of het nodig is om naar de schuilkelder te gaan, soms beter dan volwassen."
Volgens Scholten is de gift van Schiphol een mooi voorbeeld van hoe Nederlandse bedrijven Oekraïne kunnen helpen. Het bedrijfsleven kan meer doen, vindt hij. De stichting heeft sinds de Russische invasie al 30 miljoen euro aan geld en goederen opgehaald, waarvan nog geen 7 procent uit het bedrijfsleven.
Dat aandeel kan wat hem betreft groter. "Het zou interessant zijn als bedrijven zich proberen voor te stellen wat zij zouden kunnen missen, en in Oekraïne van nut kan zijn." Bedrijven moeten dan denken aan terreinauto's, busjes, generatoren en machines die ze hebben afgeschreven, maar die de mensen daar heel goed zouden kunnen gebruiken, zegt hij.
Scholten benadrukt dat de Nederlandse staat veel doet, net als burgers via stichtingen en initiatieven. "Nu het bedrijfsleven nog."