Waar angst plaatsmaakt voor hoop: meer toeristen naar het overwegend Koerdische Diyarbakir
In het zuidoosten van Turkije werd elf jaar geleden nog zwaar gevochten tussen het Turkse leger en de Koerdische PKK. Tegenwoordig is er opnieuw hoop op vrede. De afgelopen jaren is het rustiger geworden en sinds het vredesproces tussen de regering en de PKK is begonnen, wordt de regio zelfs gepromoot om het toerisme een boost te geven.
Je ziet steeds meer inwoners uit verschillende delen van Turkije naar het zuidoosten reizen en zo hun eigen land ontdekken. En niet zonder reden, volgens een bezoeker uit Istanbul: "Diyarbakir is het Parijs van het Oosten".
Een regio die jarenlang vrij geïsoleerd was, lijkt nu dus voorzichtig op de voorgrond te treden. Bij bewoners en ondernemers maakt angst plaats voor hoop. "Je kunt natuurlijk nooit voor 100 procent zeggen dat iets nooit meer zal gebeuren", zegt reisleider Berkay Ozbilge uit Diyarbakir. "Maar hopelijk gebeurt het niet."
Het overwegend Koerdische Diyarbakir is gebouwd op een kruispunt van culturen. September en oktober zijn populaire maanden om de stad in het zuidoosten te bezoeken. Het is dan ook druk in het historische centrum.
Diyarbakir heeft ontzettend veel te bieden, zegt ook Serdar Baturay, die al 21 jaar werkt in de toerismesector. "Er is religieus erfgoed van verschillende geloofsgemeenschappen, maar er zijn ook de historische stadsmuren en de Hevsel-tuinen die op de Unesco-Werelderfgoedlijst staan."
Miljoenen toeristen
Het doel is vijf miljoen toeristen in 2032. Volgens Turkse media bezochten in de eerste acht maanden van dit jaar 1,3 miljoen toeristen uit binnen- en buitenland de stad.
Onder hen zijn ook Turken uit Noord- en West-Europa. Een Turkse Nederlandse die met haar man op bezoek is, zegt tegen de NOS: "Het is een stad met een rijke historie en dat trekt ons heel erg. We vinden de mensen hier ook heel vriendelijk."
Voor sommige bezoekers is een reis naar Diyarbakir extra bijzonder. "Ik ben hier geboren, maar ik ben er al 18 jaar niet meer geweest", zegt een vrouw op straat. In de jaren van onrust in de regio durfde ze niet terug te keren. "Daarom vind ik het nu best spannend."
De Turkse Nederlandse bezocht Diyarbakir eerder, in 2018, na een zeer onrustige periode en zware gevechten. "We voelden ons toen ook al veilig, maar het voelt nu wel vertrouwder." De vredesonderhandelingen hebben volgens haar een positief effect op de stad. Dat zie je terug op straat, zegt ze.
Gevechten in 2015
In 2015 was Diyarbakir nog het strijdtoneel van gevechten tussen de Koerdische PKK en de Turkse staat. Grote delen van stadswijken werden verwoest. Duizenden mensen sloegen op de vlucht. Nu is het weer rustig in de stad.
De Turkse regering en de PKK zijn al langer bezig met vredesonderhandelingen. Daaraan ging een bloedige strijd van zeker veertig jaar vooraf waarbij 40.000 mensen om het leven kwamen. Het verlies van dierbaren laat bij vele families nog diepe sporen na. Het vredesproces wordt dan ook gezien als een belangrijke stap.
Toch zijn er zorgen bij inwoners of deze onderhandelingen wel tot blijvende vrede en tot meer rechten voor de Koerden zullen leiden. Dat komt ook doordat in het verleden besprekingen over vrede op niets uitliepen.
'Ligt allemaal achter ons'
Tegelijk waarderen veel inwoners de huidige rust en snakken ze naar economische stabiliteit. Een winkelier in het historische centrum legt uit dat er nog altijd mensen bang zijn om te komen.
"Ze denken dat iedereen hier een wapen bij zich draagt. Zo kennen ze deze plek. Wie hier nooit is geweest en het niet met eigen ogen heeft gezien, weet niet hoe het werkelijk is. Maar wanneer ze hier komen en het met eigen ogen zien, zeggen ze: 'Oh, wat is het hier mooi'."
Reisleider Berkay Ozbilge, die een bus vol toeristen bij zicht heeft, zegt: "Nadat mensen het nachtleven van Diyarbakır hebben gezien, verdwijnen al die vooroordelen. Net zoals in Istanbul gaat het nachtleven in Diyarbakır en in de oostelijke regio gewoon door. Straatverboden en avondklokken, het bevel om thuis te blijven; die tijd is voorbij. Dat ligt allemaal achter ons."