De mazelen verspreiden zich snel in de Amerikaanse staten New York en Pennsylvania. In New York is zelfs de noodtoestand uitgeroepen, nadat deze week al meer dan honderd mensen besmet zijn geraakt.
Door de noodtoestand kunnen hulpverleners sneller ingrijpen en mogen ze bijvoorbeeld sneller testen en vaccins uitdelen.
In Pennsylvania is het aantal geregistreerde mazelengevallen dit jaar de grens van duizend gepasseerd. Het is daarmee een van de grootste uitbraken sinds begin jaren 90. Bijna tweehonderd patiënten zijn opgenomen in het ziekenhuis en vijf mensen zijn overleden.
Gezondheidsexperts brengen zulke uitbraken in verband met de dalende vaccinatiegraad in de VS. Ook in andere staten, zoals Texas, Utah en South Carolina, zijn sinds begin vorig jaar grote uitbraken gemeld.
Wat is mazelen?
Mazelen is een zeer besmettelijke infectieziekte die wordt veroorzaakt door een virus. Een mazeleninfectie verloopt meestal mild, maar er kunnen ernstige complicaties optreden en de patiënt kan eraan overlijden. Uit cijfers van de WHO blijkt dat er in 2024 wereldwijd ongeveer 95.000 mensen overleden aan mazelen, met name kinderen onder de 5 jaar.
Mazelen kan je herkennen aan een plotselinge hoge koorts, rode ogen, hoesten, verkoudheid en rode vlekjes op de huid die vaak ruw aanvoelen. In Nederland kregen vorig jaar ruim vijfhonderd mensen mazelen, vooral kinderen op basisscholen waar weinig leerlingen gevaccineerd waren. In Nederland bestaat er een prik tegen de mazelen, dat is de bmr-vaccin.
Naast Pennsylvania en New York heeft ook Ohio te maken met een ernstig mazelenuitbraak: daar zijn dit jaar al meer dan 200 besmettingen vastgesteld. Net als in Pennsylvania wonen in enkele van de zwaarst getroffen gebieden in Ohio strengchristelijke amish-gemeenschappen, waar de vaccinatiegraad doorgaans lager ligt.
Volgens het Amerikaanse gezondheidsinstituut CDC beleeft de VS landelijk de ergste mazelenuitbraak sinds 1991 met in totaal nu bijna 4000 gevallen. Zo'n twintig procent daarvan zijn kinderen onder de vijf jaar.
In de afgelopen twee jaar zijn er acht mensen overleden aan complicaties die verband hielden met de mazelen. Dan zijn meer sterfgevallen dan in de dertig jaar daarvoor samen.
Sterfgevallen
In februari 2025 werd Robert F. Kennedy jr. benoemd tot minister van Volksgezondheid in de regering-Trump. Jarenlang was hij een van de luidste vaccincritici in de VS. Zo ontsloeg hij kort na zijn aantreden alle experts van de adviescommissie voor vaccins en verving ze deels door vaccinsceptici.
Na meerdere sterfgevallen door mazelen zwakte hij zijn standpunten over de ziekte enigszins af. Zo verklaarde hij dat het bmr-vaccin de meest effectieve manier is om verspreiding van de ziekte te voorkomen.
Maar inmiddels tekenen de gevolgen van zijn kritiek zich wel al af. De vaccinatiegraad ligt inmiddels al onder de 95 procent die nodig is om de verspreiding van mazelen in te dammen. Daardoor nemen de besmettingscijfers in meerdere staten snel toe.
In november komen internationale gezondheidsfunctionarissen bijeen om te bepalen of de VS en Mexico hun status als mazelenvrij land hebben verloren. Een land moet twaalf maanden geen gevallen van de ziekte hebben om mazelenvrij verklaard te worden.
Ook desinformatie over vaccins en problemen met de toegang tot gezondheidszorg leidt ertoe dat sommige ouders zichzelf of hun kinderen niet laten vaccineren.
Salmonella
Naast mazelenuitbraken kampt de VS ook met een aantal door voedsel overgedragen ziektes. Zo kregen dit jaar bijna 13.000 Amerikanen diarree en andere maag- en buikklachten door het eten van sla die besmet is met de darmparasiet. De Amerikaanse voedsel- en geneesmiddelenautoriteit FDA heeft de besmetting inmiddels herleid tot een Mexicaanse boerderij.
Amerikaanse media schrijven dat voedingsmiddelen in de VS steeds vaker worden teruggeroepen vanwege besmettingen van bacteriën, virussen of parasieten. Het gaat onder meer over eieren, kip of vlees. Volgens diverse media wordt die ontwikkeling veroorzaakt door bezuinigingen en het vertrek van personeel bij de FDA en het Amerikaanse ministerie van Landbouw, waardoor voedselcontroles onder druk komen te staan.
De Amerikaanse gezondheidsdienst CDC onderzoekt op dit moment 33 uitbraken van voedselgerelateerde ziektes, waaronder salmonella, E. coli en listeria.