Noorwegen heeft vandaag afscheid genomen van oud-koning Harald. In de hoofdstad Oslo kwamen tienduizenden mensen bij elkaar om een laatste groet te brengen.
Harald overleed op 28 augustus op 89-jarige leeftijd als het oudste staatshoofd van Europa. Hij zat sinds 1991 op de troon en wordt beschouwd als nasjonens bestefar, "grootvader der natie" die de Noren met elkaar verbond.
Meer dan 46.000 mensen waren bij uitvaart aanwezig, meldt het Noorse hof. Volgens een verslaggever van het Noorse persbureau NTB was er sprake van een heel bijzondere sfeer en was het zo stil dat je een "speld kon horen vallen".
Een paar indrukken van de uitvaartceremonie, waar veel prominenten bij waren:
De uitvaart begon 's middags met een rouwstoet vanaf het koninklijk paleis in het centrum naar de Domkerk. Langs de route vormden zo'n 1900 militairen een erehaag voor de rouwstoet.
De kist van Harald werd op een affuit, een onderstel van een kanon, door de straten van Oslo gereden achter een zwarte auto. Daarachter liepen de nieuwe Noorse koning Haakon, kroonprinses Ingrid Alexandra, prins Sverre Magnus en prinses Märtha Louise.
De vrouw van Haakon, koningin Mette-Marit, zat in een auto samen met koningin Sonja. Ze had dit jaar een longtransplantatie.
Oranjes en Zelensky
In de stoet liepen ook monarchen en staatshoofden van andere landen mee achter de Noorse koninklijke familie. Onder meer het Britse, Jordaanse en het Zweedse koningshuis waren vertegenwoordigd. Ook de Oekraïense president Zelensky gaf acte de présence.
Namens Nederland liepen koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Amalia mee in de processie. Prinses Beatrix was aanwezig in de Domkerk.
Bij de openbare dienst in de Domkerk was ook de stiefzoon van Haakon Marius Borg Høiby aanwezig, die niet meeliep in de processie. De 29-jarige zoon van Mette-Marit werd in juni veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf voor onder meer twee verkrachtingen en twee gevallen van huiselijk geweld. Hij zit in huisarrest. Dat werd kort opgeheven voor de begrafenis.
'Met hart en ziel voor Noorwegen'
De dienst begon met een minuut stilte. Ook was er tijdens de plechtigheid muziek te horen en werd er gebeden. Zo las de Zweedse kroonprinses Victoria, peetdochter van Harald, een gebed van Franciscus van Assisi voor. Het gebed ging onder meer over het brengen van vrede, liefde en hoop waar conflict en wanhoop heersen.
Ook hielden onder anderen de Noorse premier en de parlementsvoorzitter een toespraak. Zo bedankte parlementsvoorzitter Gharahkhani Harald voor de "manier waarop hij zijn taken had vervuld". Volgens hem zette de koning zich "met hart en ziel in voor Noorwegen".
Volgens de parlementsvoorzitter stond Harald dicht bij het volk en schroomde hij niet om mensen in "zijn rubberlaarzen" te ontmoeten.
De Noorse premier Støre zei "diep dankbaar" te zijn voor de 35 jaar dat Harald koning was van het Scandinavische land. Harald maakte zijn functie volgens Støre "menselijk". "Als wij juichten, juichte hij met ons mee, luid lachend en met een twinkeling in zijn ogen", aldus Støre.
Ook benadrukte Støre hoe Harald zich sterk maakte voor de verbroedering van alle Noren. "Hij sprak over een 'wij' in Noorwegen, waarin iedereen voor elkaar opkomt. Waarin ieder verantwoordelijkheid neemt voor de gemeenschap, en waarin iedereen van gelijke waarde is", aldus de Noorse premier.
Besloten dienst
Na de openbare dienst werd de kist naar fort Akershus gebracht, wederom in een rouwstoet. Daar liep alleen koning Haakon mee samen met koningen Carl Gustaf van Zweden en Frederik van Denemarken. De rest van de Noorse koninklijke familie ging per auto.
Bij fort Akershus vond een tweede besloten dienst in kleinere vorm plaats voor onder meer familie en koninklijke gasten. Na afloop van de ceremonie werd de kist van Harald in de crypte van het fort bijgezet. Volgens Noorse media is Harald geplaatst naast zijn ouders koning Olav en kroonprinses Märtha en zijn grootouders koning Haakon en zijn vrouw koningin Maud.
Na de plechtigheden keerde de koninklijke familie terug naar het paleis waar ze op het balkon verschenen voor een minutenlang applaus. Ook werden saluutschoten afgevuurd en kerkklokken in heel Noorwegen een uur lang geluid.